METAFİZİK DÜNYASINA ŞÖYLE BİR BAKIŞ,

Lise de Fizik dersini hocasından dolayı sevmeyen bir öğrenciyken; oğlunun Fizik bölümünü kazanması üzerine Fiziği daha farklı algılamaya çalışan bir anne. 

Bugün Metafizik Uzmanı  Aynur Akgün'ün,  çalışırken açık olan TV'deki bir kelimesi üzerine merak uyandım ve bu yazıyı yazmaya karar verdim. 

Yani Bilim Fizik ve Metafizik nedir acaba diye şöyle bir araştırarak kendimce bir yazı yayına sundum. 

Fizik model bilimken, Aristoteles ile de felsefi bilim metafizik devreye giriyor. Bunun yeni dönem adı Fizik Felsefesi. Metafizikçilerin tabiriyle, Evrenin anlamını ararken çorabını kaybeden insan. 

Bir gün durduk yere  “Ben neden varım?” diye düşündüğünüzde,  

Eğer cevabınız "Amaan neden olacak, keyifle yaşamak için tabiki de.

Haa Haa, Yaaa, Yaaa, Geç Karşıya, Kahvemi içer, günümü gün ederim" değilse tebrikler, siz zaten olaylara derinden bakmaya başlamış oldunuz. Hoşgeldiniz, fizik, felsefe ve yeni tabirle "ben metafizikçiyim" diyenlerin o gizemli dünyasına. 

Ortamda bir fizikçi vardır, 

Ünlü fizikçi Einstein

Bir  de filozof. Her şey güzel gidiyordu bu ikisiyle... 

Bir de filozof Aristoteles

Ta ki biri ortaya çıkıp “Ben metafizikçiyim” diyene kadar. Mesela şu an bu yazıyı yazarken, TV'de konuşan Mezafizikçi Aynur Akgün'ü de dinleyerek, yazıyı daha da pekiştirmek istedim. 

Fizik Felsefesi yazınca Wikipedia yani sanal ansiklopedi size o kadar derin bilgiler veriyor ki, ben sıkılmamak adına kendi anladığım dilde az ve öz bilgi vereceğim. Yazıyı okurken sizi  sıkıp da, sizin fiziğinizi bozmayayım. 

Metafizikçi ne yapar? derseniz. 

Bilim olan Fizikçi iseniz; “Evren nasıl çalışır?”
Felsefeci olan Filozof iseniz; “Bunu nasıl bilebiliriz?”
Eğer Metafizikçi iseniz, şu an  TV'lerde türeyenler gibi  “Evren gerçekten var mı ki?”

İşte o an ortam hafif gerilir. Çünkü biri prizden elektrik ölçerken, diğeri “priz diye bir şey gerçekten var mı?” diye sorguluyordur.

Basitçe söyleyeyim, bunu Fizikçi oğlumun net analizlerinden de anlıyorum ki;  

• Fizik: Ölçer, tartar, deney yapar. “Göster bana” der.
• Metafizik: Ölçemez ama düşünür. “Ya aslında…” diye başlar.

Fizik size der ki;
“Su 100 derecede kaynar.”

Metafizikçi der ki;
“Kaynama dediğimiz şey gerçekten nedir, yoksa biz mi öyle yorumluyoruz?”

Fizikçinin elinde termometre vardır.
Metafizikçinin elinde ise kahve ve uzun düşünceler.

Masaya bakıyorsunuz. Fizik diyor ki;

“Bu masa atomlardan oluşur ve büyük ölçüde boşluktur.”

Metafizikçi hemen atlıyor;
“O zaman masa gerçekten var mı?”

Siz de ayağınızı çarpıyorsunuz ve diyorsunuz ki;
“Varsa var, yoksa da canımı yaktı.” 

İşte bilim ve metafizik arasındaki en net fark burada:

• Bilim “nasıl” sorusuna cevap arar.
• Metafizik “neden” ve “gerçekten mi” sorularına takılır.

Fizikçi zamanı ölçer;  saniye, dakika, saat.
Metafizikçi zamanı düşünür; “Zaman gerçekten akıyor mu?”

Siz ise pazar akşamı şöyle düşünürsünüz.
“Akıyor, hem de çok hızlı akıyor. İşler güçler beni bekliyor”

Bilim zamanı hesaplar.
Metafizik zamanı dert eder.
Biz ise alarmı erteleriz.

Fizik bazen der ki; 
“Evren deterministik olabilir. Her şey önceden belirli.”

Metafizikçi hemen ortaya çıkar; 
“O zaman özgür irade var mı?”

Siz:
“Ben bu tatlıyı yememeye karar vermiştim ama yedim. Bu kuantum olabilir.”

Ah işte burada bir de Kuantum Fiziği devreye girdi. Bilim fiziğin reddettiği şey belki de. Buna cevap veremem. En iyisi Kuantumu, yorum bölümüne  gerçek Fizik mezunları yazsın. 

Kuantum fiziği sahneye girince işler değişir.

• Parçacık aynı anda iki yerde olabilir.
• Ölçmeden kesin konuşamazsınız.

Ve o an ortamda herkes biraz metafizikçi olarak konuya girebilir. Bunun eğitimi bilimsel değil, biraz da duygusaldır. 
“Belki de gerçeklik gözlemle oluşuyordur…”

Ama yine de çayınızı içersiniz. Çünkü bazı şeyler tartışılmaz.

Eee sonuç derseniz, sadece TV programlarına bir konu sadece. 

Fizik bize evrenin nasıl işlediğini anlatır.
Metafizik ise “bu anlattıklarımızın anlamı ne?” diye sorar.

Biri bina yapar, diğeri “bina nedir?” diye sorgular.

Ve biz…
İkisinin ortasında, aman boş şeyler, yaşıyoruz ya mutlu mesut der  yaşamaya devam ederiz.

Belki de en doğrusu şu:

• Fizik olmadan anlamak zor,
• Metafizik olmadan anlamlandırmak eksik.

Ama ikisi birlikte olunca…
En azından kahvenin gerçekten var olup olmadığını tartışacak güzel bir sohbet çıkıyor. ☕

Belki de bazıları gibi benim tek bildiğim şey "kadın veya erkek fiziği, önemli olan dış güzellik değil, iç güzelliktir" deyip konuyu başka akışa çevirip, yazıma yorum yazabilirsiniz. 

Yararlanılan Kaynaklar; https://www.slideserve.com/ermin/bilim-ve-metafizik#google_vignette

https://tr.wikipedia.org/wiki/Fizik_felsefesi

Metafizik Uzmanı Aynur Akgün TV programından esinlenerek hazırlanmıştır. 

KISA ANLARI VE BAYRAMLARI DEĞERLİ KILMAK;

Aile Türkiye

Hayat çoğu zaman uzun planlardan değil, kısa karşılaşmalardan ve anlık paylaşımlardan oluşur. 

Bazen bir aile ziyaretinde, bazen iş yerinde bir mola sırasında, bazen de komşuyla ayaküstü edilen bir sohbette buluruz kendimizi. Biz bunu ailece başarabilen nadir ailelerdeniz. Birlikte olduğumuzda hep eğlenceli, yemekli, içmekli, ikramlı ve de büyüklerimizle olan anın kıymetini bilerek geçiririz.  Hatta ailelerimiz ikiye ayrılır, Aile Avrupa, Aile Türkiye diye. Yani yurtdışında bulunan akrabalarımız, memlekette olan halalarımız, uzaktan akrabalarımızla bir bütünüzdür her zaman. 

Aile Avrupa

Süre ne kadar kısa olursa olsun, o anın nasıl geçtiği bizim elimizdedir. İşte benim yaşam felsefem tam olarak burada devreye giriyor. Beni belki çok sevmeyebilirler, o an birlikte olmayı da istemeyebilirler. Sahte duygu olarak değil, anı güzelleştirmek adına birlikte olduğumuz 2 saati herkes eğlenceli, güler yüzlü ve anlamlı geçirebilmeyi başarabilenlerdeniz belki de. 

Çünkü güler yüz, en basit ama en etkili iletişim dilidir. İnsanlar sizi sevmek zorunda değildir; siz de herkesi sevmek zorunda değilsiniz. Ama saygı ve nezaket, her ilişkinin temelidir. Bu bazen aile içinde, bazen evladınla, bazen komşunla, bazen kayınvalidenle, bazen gelininle, bazen iş arkadaşınla yaşanır.  

Roller değişir, ilişkiler farklılaşır ama insani bağ aynı kalır. Hepimiz anlaşılmak, değer görmek ve huzurlu hissetmek isteriz.

Kimi zaman bir ortamda sadece iki saat bulunuruz. “Zaten kısa sürecek” deyip kendimizi geri çekmek yerine, o iki saati kaliteli hale getirmek neden mümkün olmasın? Küçük bir tebessüm, içten bir “nasılsın?”, dikkatle dinlenen bir hikaye. 

Bunlar zamanın uzunluğunu değil, derinliğini belirler. İyi geçirilen iki saat, kötü geçirilen bir günden daha kıymetlidir.  

Güler yüzlü olmak, sahte olmak demek değildir. Aksine, bilinçli bir tercihtir. Kendi ruh halimizi yönetebilmek, bulunduğumuz ortama olumlu bir enerji katabilmek büyük bir olgunluktur. Bazen içimizden gelmez, bazen yorgun oluruz ama yine de karşımızdakine saygı göstermek, ilişkilerimizi daha sağlıklı kılar. Hatta rol yaptığımız güler yüzlü hal bile kendimizi iyileştirir. 

Ancak bu yaklaşımın en çok anlam kazandığı, en çok ihtiyaç duyulduğu zamanlar bayramlardır. Çünkü bayramlar sadece bir takvim günü değil; bir toplumun hafızası, kültürü ve kalbinin attığı özel anlardır. Kırgınlıkların unutulduğu, dargınlıkların son bulduğu, kapıların ardına kadar açıldığı nadir zamanlardır bayramlar. Bu yüzden bayramda güler yüzlü olmak bir tercih değil, adeta bir sorumluluktur.

Bayramlar, bizi biz yapan değerleri hatırlatır. Saygı, sevgi, hoşgörü ve paylaşmayı... Belki yıl boyunca görüşmediğimiz insanlarla aynı sofraya otururuz. Belki içimizde ufak kırgınlıklar vardır. Ama bayramın anlamı tam da burada ortaya çıkar. 

"Her şeye rağmen bir arada olabilmek"

Ve en önemlisi, bayramlar çocuklar için birer duygusal mirastır. Onlar bayramı bizim davranışlarımızla öğrenir. Bir büyüğün elini öperken gördükleri saygıyı, sofradaki sıcaklığı, evdeki huzuru hafızalarına kaydederler. Eğer biz bayramı gerçekten hissederek yaşarsak, çocuklarımıza sadece bir gün değil, bir kültür armağan ederiz.

Bir araya geldiğimiz o birkaç saatlik bayram ziyaretlerinde bile, ortamı güzelleştirmek bizim elimizdedir. Küçük bir ilgi, içten bir sohbet, birlikte edilen bir kahkaha.

Bunlar belki bize sıradan gelir ama bir çocuğun kalbinde “bayram mutluluğu” olarak yer eder. Yıllar sonra hatırlayacakları şey; ne yedikleri, ne giydikleri değil, o gün nasıl hissettikleridir. Bayram harçlıkları da bunlardan biridir. 

Unutmamak gerekir ki bayramlar, ilişkileri onarmak ve güçlendirmek için eşsiz fırsatlardır. Bir gülümseme ile mesafeler kapanır, bir selam ile buzlar erir. Bu yüzden “zaten kısa sürecek” demek yerine, o kısa zamanı anlamlı kılmak gerekir. Çünkü bazen bir bayram ziyareti, yıllarca sürecek bir bağın başlangıcı olabilir.

Sonuç olarak, hayatın uzunluğundan çok anların kalitesi önemlidir. Ama bazı anlar vardır ki; diğerlerinden daha kıymetlidir. İşte bayramlar tam da bu anlardan biridir. Güler yüzlü olmak, ortamı yumuşatır, kalpleri yakınlaştırır ve bayramın gerçek ruhunu ortaya çıkarır.

Belki herkes sizi sevmeyecek. Ama kimse sizin yanınızdayken kendini kötü hissetmek zorunda değil. 

Ve belki de en önemlisi; çocuklarınızın hatırlayacağı bayramlar, sizin o içten gülümsemenizle ve birlikte yiyeceğiniz bayram yemeğiyle anlam kazanacak.

RAMAZAN; İNSANLIĞIN ÜNİVERSİTESİ

Bazı sözler vardır; yalnızca bir cümle değildir, bir düşünce kapısıdır. 

Duyulduğu anda insanı düşünmeye, iç dünyasına dönmeye ve hayatın anlamını yeniden tartmaya davet eder.

“Ramazan ayı insanlığın üniversitesidir” sözü de böyledir. 

Bu anlamlı ifade, Antalya Belek Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı  Ekrem Çalkılıç tarafından üniversitenin iftar yemeğinde  dile getirilmiş ve Ramazan’ın insan ruhu üzerindeki eğitici etkisini güçlü bir metaforla anlatmıştır. İftar sonrası herkesin ağzına pelesenk olan güzel bir anekdot olarak akıllarda yer etmiştir. 

Ben orada bulunmasam da sözün insanlar üzerinde güçlü bir ifade bıraktığını duyunca, hemen bu sözü irdeledim ve bugünkü blog yazımı bu söz ile şekillendirdim. 

Bilindiği gibi Üniversite, bilginin sistemli şekilde öğretildiği, insanın zihinsel ufkunun genişlediği bir mekandır. Fakat Ramazan, yalnızca aklı değil; kalbi, vicdanı ve iradeyi de eğiten çok boyutlu bir eğitim sürecidir. Bu nedenle iftar yemeğinde yapılan bu benzetme,  Ramazan’ın insanlık için taşıdığı derin anlamı akademik bir metaforla açıklayan son derece yerinde bir ifadedir.

Ramazan ayına bu perspektiften baktığımızda, insanın bir ay boyunca yoğun bir manevi müfredattan geçtiğini görürüz. 

Oruç, bu müfredatın temel dersidir. Açlık ve susuzluk, insanın bedensel ihtiyaçlarını kontrol etmeyi öğrenmesini sağlar. Ancak; bu sadece fizyolojik bir deneyim değildir. Açlık, insanı yoksulun halini anlamaya, empati kurmaya ve paylaşmanın değerini kavramaya götüren güçlü bir pedagojik araçtır.

Ramazan’ın ikinci büyük dersi ise sabırdır. Gün boyu süren bekleyiş, insanın arzularını erteleyebilme kapasitesini geliştirir. Modern psikolojide “öz denetim” olarak adlandırılan bu yetenek, bireyin karakter gelişiminde temel bir rol oynar. Bu yönüyle Ramazan, insanın iradesini güçlendiren bir eğitim süreci sunar. İnsan, her gün yeniden başlayan bu disiplin içinde kendisini gözlemleme ve yeniden inşa etme fırsatı bulur.

Bir başka önemli ders ise; merhamet ve toplumsal dayanışmadır. İftar sofralarının paylaşılması, zekat ve sadaka kültürünün canlanması, toplumun farklı kesimleri arasında görünmez bağlar kurar. Bu bağlar, yalnızca ekonomik bir yardım ilişkisi değil; aynı zamanda bir insanlık bilincinin yeniden hatırlanmasıdır. Ramazan, bireyi yalnızca kendi iç dünyasına değil, aynı zamanda toplumsal sorumluluğa da yönlendirir.

Ramazan geceleri ise; adeta bu üniversitenin kütüphanesi gibidir. İnsan, gündüzün disiplininden sonra gecenin sükûnetinde tefekkür eder. Hayatın hızlı akışı içinde çoğu zaman ihmal edilen içsel sorgulamalar bu ayda yeniden ortaya çıkar. İnsan kendisine şu soruları sorar. Ben kimim? Nereye gidiyorum? Hayatımın anlamı nedir?

Bu soruların kesin cevapları olmayabilir; ancak onları sormak bile insanın bilinç düzeyini değiştirir.

İşte bu nedenle; Ramazan, yalnızca bir ibadet dönemi değil; aynı zamanda bir bilinç dönüşümüdür.

Ekrem Çalkılıç’ın “Ramazan ayı insanlığın üniversitesidir” sözü tam da bu noktada duyunca bizler için derinleşti. Farkında olmadan söylediği belki de bu derin anlam, insanlığın üniversitesi olmasını derinleştirdi. 

Antalya Belek Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı
"Ramazan:İnsanlığın Üniversitesidir"

Çünkü Ramazan, insanın hem bireysel hem toplumsal boyutta yeniden eğitildiği bir zaman dilimidir. Bu üniversitenin derslikleri camiler, evler ve sofralardır; öğretim yöntemi ise sabır, paylaşma ve tefekkürdür.

Ve belki de en önemli gerçek şudur ki; 

Bu üniversitenin diploması kâğıt üzerinde verilmez. Onun diploması, insanın kalbinde ve davranışlarında görünür. Ramazan’dan sonra daha merhametli, daha sabırlı ve daha bilinçli bir insan olarak çıkabilen herkes, bu üniversitenin gerçek mezunlarıdır.

Ramazan, her yıl insanlığa açılan bir okul kapısıdır. O kapıdan içeri girenler yalnızca oruç tutmaz; aynı zamanda insan olmanın anlamını yeniden öğrenirler.

İşte üniversitede yapılan bir küçük cümle, belki de bir kişinin bakış açısını değiştirir.

Üniversitelerde öğrencilerimiz bilgilenip, belki de sizlerin onlara verdiği eğitimle dünyayı değiştirebilecek. 

İnsanlığın en büyük hakikatlerinden biri şudur; Ramazanda; yani İnsanlığın Üniversitesinde, yalnızca öğretilen  ders değil, bizzat yaşanarak öğrenilen bir ilimdir.

Unutmayalım ki;  her üniversitenin değeri, yetiştirdiği öğrencilerin dünyaya kattığı bilgilerle ölçülür. 

Ramazan’ın öğrencileri de bu ayda kendini eğitecek, kalbi eğitilmiş bir insanın dokunduğu her yer, biraz daha adil, biraz daha merhametli ve biraz daha insan olmayı etrafına öğretecektir. 

İftar Linki: 

https://www.instagram.com/reel/DVf8R-jDOQW/?utm_source=ig_web_button_share_sheet

SUNUM ÖNEMLİ Mİ? YA SİZCE...

Sunum önemli azizim.

Limonata, bardağa konmadan önce sadece ekşi bir sudur. Şekerle barış imzalamamış bir limonun buruk itirafıdır. Ama o limonata ince belli bir bardakta, kenarında bir yaprak nane, dudağına iliştirilmiş bir buz tanesiyle gelirse masaya.  

İşte o zaman sıradan bir yaz içeceği olmaktan çıkar; mahalledeki bakkalın önünden geçerken görmezden geldiğiniz çocukluk hatırası olur. 

Çetin Altan'ın "Limonata ve Rafadan yumurta" köşe yazısını okuyunca bu yazıyı ben de bloğumda anlatmalıyım dedim. Sunuma sadece arkadaşlarıma gırgır olsun diye başlayıp da, kızımın farkında olmadan kahveleri sunumlu vermesi bir yaşam tarzı oldu.  Çetin Altan yazısında limonatayı anlatırken aslında memleketi anlatırdı; bardaktaki buza bakarken sınıf meselesine değinirdi. İşte sunum dediğimiz şey de biraz budur. Düz limon sıkıldığında herhangi bir su, ama yanına limon dilimi, nane ve şık bir bardakla zengin kesimin içeceği. Yani maddiyat gerektirmeyen ama yaşamı renkli kılan bir küçük ayrıntı. 

Kokteylerde verilen kanapelerde de öyle. Peyniri ekmeğin üstüne sür fakir yemeği, ama o ekmeği kare kare kes, üzerine de bir kürdan batır. Al sana zengin menüsü. 

Gelelim kahveye.

Kahve dediğin nedir? Kavrulmuş çekirdeğin öğütülüp sıcak suyla tanışması. Teknik olarak bu kadar. Ama mesele teknik olsaydı, sabahları hepimiz laboratuvar önlüğüyle dolaşırdık. Kahve bir içecek değil, bir sahnedir. Fincan onun perdesi, tabak altlığı dekoru, köpüğü de alkışıdır.

Şöyle bir düşünün. Kahve aynı kahve. Birincisi aceleyle doldurulmuş kalın bir kupada, kenarından hafif taşmış, tabağı lekeli. İkincisi küçük bir porselen fincanda, yanında bir bardak su, minik bir lokum, fincanın kulpu saat üç yönünde hizalanmış. İkisini de aynı çekirdekten yaptınız. Ama biri “iç gitsin” der, diğeri “otur, konuşalım” der.

Sunum, kahvenin karakterini belirler.

Bizim toplumda kahve içmek zaten başlı başına bir törendir. Kız istemeye giderken “Bir kahvenizi içmeye geldik” denir. Kimse “Bir kahvenizi hızlıca tüketip kalkacağız” demez. Çünkü oradaki kahve, sadece kahve değildir; niyetin köpüğüdür, ciddiyetin telvesidir. O fincanın nasıl geldiği, nasıl tutulduğu, hatta ne kadar köpüklü olduğu bile bir mesaj taşır.

İşte modern dünyada markaların gözden kaçırdığı şey de tam olarak budur. İnsanlar kahve içmez, anlam içer.

Bir kafeye girdiğinizde ilk baktığınız şey menü değildir. Işıktır. Masaların düzenidir. Baristanın kahveyi koyarken ki yüz ifadesidir. Fincanın ağırlığıdır. Çünkü insan zihni, tadı daha diline değmeden kararını verir. Sunum iyiyse, kahve güzel “gelir.” Sunum zayıfsa, en iyi çekirdek bile sıradanlaşır.

Bir keresinde evde misafire kahve yaptım. Aynı makine, aynı çekirdek. Ama bu sefer fincanları kuğu şeklinde aldım,  yanına küçük bir çikolata koydum, suyu  içinde kuğu maketi olan ince cam bardakta sundum. Küçük kağıt süsler, küçük güller. Gelen misafirler kahveyi yudumlamaya başlamadan resmini çekip, onu önemli kıldığımı hissetti, maksat muhabbet olsunun keyfini yaşadı. Misafir “Harika  bir kahve, harika sunum olmuş!” dedi. Oysa tarif değişmemişti. Değişen şey, kahvenin kendine duyduğu saygıydı.

Evet, kahvenin kendine duyduğu saygı.

Çünkü sunum, aslında karşınızdakine verdiğiniz değerin görsel halidir. “Sen buna değersin” demenin en sessiz yoludur. Bir fincan kahveyi özenle sunmak, “Sana ayıracak vaktim var” demektir. Aceleyle uzatılan kupa ise “Benim işlerim senden mühim” diye fısıldar.

Kurumsal dünyada da durum farklı değil. Ofiste gelen misafire plastik bardakta kahve verirseniz, toplantının sonucu daha ilk yudumda belli olur. Ama aynı kahveyi düzgün bir fincanda, yanında küçük bir ikramla sunduğunuzda, masadaki hava değişir. Çünkü sunum güven üretir. Güven de iş yapar.

Kahve sunumu neden önemli sorusunun cevabı aslında basit. Çünkü insan gözüyle içer.

Renk, doku, düzen… Hepsi bir hikâye anlatır. Köpüğün üzerindeki küçük bir desen bile “Ben bu işi rastgele yapmıyorum” der. Sunum; emeğin görünür hâlidir. Ve görünmeyen emek, çoğu zaman yok sayılır.

Bugün sosyal medyada paylaşılan kahve fotoğraflarına bakın. Kimse sadece “kahve” fotoğrafı koymaz. Yanına kitap koyar. Pencere kenarı koyar. Yağmur koyar. Battaniye koyar. Çünkü kahve tek başına içecek değil, bir atmosferdir. İnsanlar kahveyle birlikte bir ruh hâlini satın alır.

Tıpkı limonatanın yalnızca limon ve şeker olmaması gibi.

Bir yaz günü ter içinde kalmışken, size uzatılan o soğuk bardak nasıl küçük bir mutluluksa; özenle sunulmuş bir kahve de günün yorgunluğuna konulmuş nokta gibidir. Aynı çekirdek, farklı his.

Sonuç mu?

Sunum, kahvenin kravatıdır. Aynı insan, kravat takınca ciddileşir ya; kahve de doğru fincanı bulunca ağırlaşır. Kıymetlenir. Sohbeti uzatır.

O yüzden bir dahaki sefere kahve yaparken sadece makineye güvenmeyin. Fincanı düşünün. Masayı düşünün. Yanındaki suyu, küçük ikramı, hatta oturduğunuz sandalyeyi düşünün. Çünkü kahve içmek bir ihtiyaç olabilir; ama kahve sunmak bir inceliktir.

Ve incelik, her çağda modası geçmeyen tek şeydir.

Yani kısaca benim için sunum önemlidir. 

Kitap Basmak mı, Blog Yazmak mı? İşte Bütün Mesele Bu...

Yazmak… Kimi için bir tutku, kimi için bir terapi, kimi içinse bir kariyer hedefi. Fakat yazmaya gönül veren herkesin bir noktada kendine sorduğu o meşhur soru gelir.

Kitap mı basmalıyım, yoksa blog mu yazmalıyım?

İşte bütün mesele tam da burada başlar. Ben blog yazmaktan yanayım. Çünkü devir dijital devri. Kimseye yük olmadan, kendinizle başbaşa kaleme almak.

Kitap basmak, geleneksel anlamda yazarlığın zirvesi olarak görülür. Raflarda yer almak, imza günleri düzenlemek, okurların kitabınızı eline alması filan pek havalı olmuyor değil.

Bu, somut ve kalıcı bir iz bırakma hissi verir. Bir kitap yıllar sonra bile bir kütüphanede keşfedilebilir.

Blog yazmak ise hız ve erişim demektir. Yazınızı bugün yayımlarsınız, yarın dünyanın öbür ucundan bir yorum alabilirsiniz. Anlık geri dönüşler, etkileşim, paylaşım.

Dijital çağın dinamizmi burada devreye girer. Anında yorumlardaki kişiye dönüş yapabilirsiniz. 

Kitap basmak, özellikle geleneksel yayınevleriyle çalışıldığında, belirli bir prestij sağlar. “Yazar” unvanı daha görünür hâle gelir. Ancak bu süreç uzun, zahmetli ve çoğu zaman sabır gerektirir. Bayağı bir  dosya gönderimleri, editör süreci, baskı, dağıtım…

Blog yazmakta ise ipler tamamen sizin elinizdedir. İster haftada bir yazın, ister her gün. Konu seçimi, üslup, uzunluk.  Hepsi sizin kontrolünüzde. Üstelik yayınevi onayı beklemeden düşüncelerinizi paylaşabilirsiniz. Benim gibi okuduğunuz birşeyden bir den bunu yazmalıyım der, üstte çalışırken altta aklınıza gelenleri blog sayfanıza not düşüverirsiniz.

Bir kitap, doğru kitleye ulaştığında uzun vadeli gelir sağlayabilir. Ancak baskı maliyetleri, dağıtım oranları ve telif payları düşünüldüğünde kazanç her zaman beklendiği gibi olmayabilir.

Blog ise reklam, sponsorluk ve dijital ürünlerle farklı gelir modelleri sunar. Fakat burada da düzenli içerik üretimi ve sadık bir okuyucu kitlesi oluşturmak şarttır. Mesela ben yıllardır Google Adsense üyesiyim. Bir kere 100 dolar kazandım. O da fi senesinde. Bir daha da hiç tıklasalar da kazanamadım. 

Bloğun ikinci handikapı birden sitenin kapanması. Mesela ben ilk Blog yazarlığıma Blogger'de başladım. Site kapandı, ordaki yazılarımı da blogspota alamadım. Emek çöp. 

Aslında yazarlık; mecradan bağımsız olarak, düşünceyi kelimeyle buluşturma sanatıdır. 

İster matbaa mürekkebiyle, ister ekran ışığında, ister küçük bir instgram akışında,

Önemli olan anlatma cesaretidir.

Belki de mesele “ya o ya bu” değildir. Önce blog yazarak kendinizi geliştirebilir, kitlenizi oluşturabilir; ardından kitabınızı yayımlayabilirsiniz. Ya da kitabınızdan bölümleri blogda paylaşarak iki dünyayı birleştirebilirsiniz.

Kitap basmak mı, blog yazmak mı? Hangisi diye kararsız kalmaktansa asıl mesele, yazmaktan vazgeçmemektir. Çünkü fikirler paylaşıldıkça çoğalır, kelimeler yazıldıkça güçlenir.

Seçeceğiniz yol ne olursa olsun, önemli olan kaleminizin ya da klavyenizin susmamasıdır. Benim gibi çalışırken bile aklınıza geleni, alt ekrandan blog sayfanıza yazmanızdır.  ✍️

Yazmaya karar verdiniz. İlham geldi.  Bilgisayar açıldı. 

Kitap için yazdınız  diyelim. Artık ortamda şöyle bir cümle kurabilirsiniz:

“Benim bir kitabım var.”

Bakın, bu cümle tek başına karizma.

Raflarda adınızı görmek, kitabınızı eline alıp koklayan insanlar (evet hâlâ kitabı koklayan bir kitle var)

Artı tarafı ne? Kalıcı.

Eksi tarafı? Süreç bazen “ben galiba vazgeçiyorum” dedirtecek kadar uzun.

Blog açtınız diyelim. Yazıyı yazdınız, “yayınla” tuşuna bastınız.

Beş dakika sonra biri yorum yapmış:

“Bloğunuz bir harika, çok iyi yazmışsın.”

Tamam, o gün sizden mutlusu yok. Yorum bir bloğun en etkileşimli olayı. Ama insanoğlu nedense okusa da yorum yazmadığı için siz iletişimi anlayamıyorsunuz. 

Blog yazmak biraz dijital mahalle kahvesi gibi. Herkes gelebilir, fikir beyan edebilir. Üstelik yayınevi onayı beklemek yok. İlham geldi mi? Yaz. Sinirlendin mi? Yaz. Gece 02.17’de aklına harika bir fikir mi geldi? Yaz.

Tek risk:

“Bu yazıyı kim okuyor?” diye Google Adsense sayfasına bak. Tık bile yok.. 

Kitap biraz smokin giymek gibi. Özel, şık, ciddi.

Blog ise pijamayla fikir üretmek gibi. Rahat, samimi, filtresiz.

Biri “yazar” unvanını parlatır.

Diğeri yazma kasını geliştirir.

İkisini de yapınca kimse gelip “Hayır, sadece birini seçebilirsin!” demiyor.

Kitap çok satarsa şahane.

Satmazsa, Sorun yok. Anneniz, teyzeniz ve iki yakın arkadaşınızın kitaplığına dağılmış bir koleksiyonunuz olur.

Blog ise reklam, iş birlikleri, dijital ürünler derken başka kapılar açabilir. Ama önce sabır, emek ve “ben yazmaya devam edeceğim” inadı ister.

Gerçek şu:

Mesele kitap ya da blog değil. Mesele yazmak.

Yazmak istiyorsanız, bir yerden başlayın. Blog açın. Yazın. Yanlış yapın. Silin. Tekrar yazın. Sonra dönüp bakın; elinizde koca bir arşiv olmuş. Belki o arşiv bir gün kitaba dönüşür.

Belki de dönüşmez. Ama siz yazmış olursunuz.

Ve inanın, en büyük mesele de tam olarak budur.

Yazmaya cesaret etmek.

Şimdi sorayım; Çay veya Kahveniz hazır mı? Yazmaya başlayın. (Şu an Ramazan ayı, oruçluyuz ama iftara kadar içimizdekini dökebiliriz)

Benim gibi blog yazmayı tercih ediyorsanız, hayatınızı bir yerlere kaydedin.☕✍️

BİR GÜN GELECEK, ROBOTLARLA MUKABELE DE OKUNACAK MI HOCAM?

 

Ramazan ayı, oruç tutmanın, dua etmenin ve bol bol "sahura kalkmama" mücadelesinin olduğu mukaddes bir ay, 

Bu ayda, en geleneksel ve en önemli ibadetlerden biri de Mukabele okumak. Ölen annenize, babanıza kısaca tüm ölmüşlerimize okunan bu Kur'an ayında herkes mukabele yapma telaşında. Ya komşumuzun evinde, ya camide, ya da TV'de. 

Peki, gelecek ne gösteriyor? Robotlar, o kutsal anda camiye gelip, “Bismillahirrahmanirrahim…” deyip Kuran okumaya başlarsa ne olur?  

Bugün, yapay zekâ ve robot teknolojisi dünyasında neredeyse her şey mümkün. Kuran okumayı bile robotlara öğretebiliriz. Ama bir sorumuz var, onlar da bizim gibi ölmüşlerini hatırlayıp duygulanacak mı? Ya da benim gibi  Kur'an'ın arasında annesinin notunu görüp, şu an onun hissettiğini anlayabilecekler mi? 

Yani, bir robot “Fatiha” okurken gerçekten gözünden yaşlar dökülecek mi? Ya da bir “İhlas” okurken ruhunun derinliklerine inebilecek mi? Tabii, robotlar mükemmel telaffuz yapacak, kusursuz bir şekilde kelimeleri seçecek ama…  Kur'an okudu diye mesela sevap hanesine ne yazılacak. Çünkü onu Allah yaratmadığı için, kulun yarattığını Allah ödüllendirecek mi?

Bir robot Kuran okurken kalp temizliğini nereden bulacak? Tam “Rahman ve Rahim olan Allah’a” derken, acayip bir hata yapıp “Rahman’ın Rahmi” falan diyebilir. Çünkü robota kimse  "Bunu mu demek istediniz" diye soramayacak. 

Diyelim ki, robotlar Kuran okuyor. Peki ya bu teknolojiyi daha da ilerletirsek? Camilerde robot müezzinler? Ya da evimizde online robot Mukabele? “Alo, robot! Bugün hangi sayfadayız?” diye sordukça, robot size “Bugün Yasin Suresi'ndeyiz, haydi başlayalım!” diye cevap versin. Vay, tam da bugünün zaman yönetimi! 😎

Ama tabii, bu robotlar bizi çok ileriye götürebilir. Mesela, robotlar “Bugün Kuran’da bir hata yapmasak da iyi olur, çünkü anında geri bildirim alırız!” diye düşünebilirler. Hatta Google’a “Bugün hangi sureyi okumalıyız?” diye sorabiliriz! Allah korusun, robotlar gidip “Her şeyin bir zamanlaması var, bu günlerde Araf Suresi çok modada!” falan diyebilir. Ay, bu kadar dijitalleşme fazla geldi! 🤖📱

Tamam, robotlar çok harika olabilir ama ya samimiyet? Bir robotun Kuran okurken duygusal olarak bir şeyler hissetmesi, insanın ruhunu sarması mümkün mü? Duygulara hâkim olmayan bir robot, “Euzübillahimineşşeytanirracim” derken gerçekten o “şeytanın lanetini” hissedebilir mi? Yani, duygusal bir derinlik yoksa robotun o dua da olsa, “Güzel, ama yeterince etkileyici değil” gibi bir hisse neden kapılalım? 🤔

Ama tabii ki, bu robotların işleri kolay! Kuran’ı okurken takılacak hiçbir "duygusal" yükleri yok. Ne okuduğunu anlayan ama hiçbir şekilde “duygusal çöküş” yaşamayan bir ortam.

İşin özeti: Robotlar, Mukabele okurken rahat bir şekilde, “Oh, başka bir sayfa bitti!” diyecekler.

Kısa vadede, robotların camilerde veya evlerimizde Mukabele okuması biraz garip gelebilir. Ama gelecekte, bu tür teknolojik gelişmelerin dini ibadetlerle nasıl harmanlanacağına dair daha fazla şey duyabiliriz. Robotlar, mükemmel Kuran okuma becerileriyle dikkat çekerken, biz insanlara da "gerçek anlamı" yeniden hatırlatabilirler. "Hadi be, robot okumayı bilse de, kalp hala insanlara ait."

Gelecekte robotlar, internet üzerinden camilerde yapılan Mukabelelere katılabilecek. Peki ama, robotların cemaate camiye gittiğini görmek nasıl olacak? 

Bir de "Herkese Ramazan Mubarek Olsun!" diye robotça tebrik ettiğini hayal edin. Ay, iyice bir yapay zeka cümbüşü olacak gibi! 🤖🕌

Sonuçta, teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, “Mukabeleyi robotlar mı okusun?” sorusunun cevabı bir miktar bize kalıyor. Robotlar tabii ki çok iyi işlerini yapacaklar, ama insanın içindeki samimiyeti, duyguyu ve manevi derinliği hiçbir robot taklit edemez. 

Mukabeleyi ne robot, ne de dijital bir cihaz okur. Bunu biz, gerçek kalbimizle okuruz.

Teknolojiyle birlikte Ramazan’a renk katmak elbette çok eğlenceli olabilir, ama ruhsal ve manevi bağlılık her zaman insanın sorumluluğunda kalacaktır. 😉

Ramazan’da robotlar mukabele okur, camideki tek teknolojik “aşama” bu olur ama biz hâlâ en güzel şekilde insanlık görevimizi yapmaya devam ederiz.

 Arada robotları da camiye davet edip, onlara da “sahura kaldırıp, masayı hazırlamayı da unutma!” hatırlatmasını yapabiliriz. 

Ya da daha ileriye gidip, ben uyurken karnımı doyur, ilacımı ver, sonra da dişlerimi fırçala, niyetimi de yap, ben de oruç tutayım diyebiliriz belki. 😄

Kısaca, robotlarla herşeyi tabii ki yapabiliriz, sadece gözyaşımızı onların aleminde akıtamayız. Sevapsa ya bize yazılır, ya da robota ödül olarak bir kaç damla yağ olarak damıtılır. 

SOSYAL MEDYA: Hayatımıza girdi ve biz hep güzeliz.

Evet, senin de elinde telefon, gözünde Instagram, aklında WhatsApp, belki de "Takipçi sayım gitgide çoğalıyor, acaba para kazanabilir miyim? diye heyecanlandığın zamanlar oldu mu? 

İşte, tam da böyle bir dönemde yaşıyoruz! 

Sosyal medya, hayatımıza o kadar entegre oldu ki, bir sabah uyandığında Facebook’ta yatak pozisyonunda paylaştığın selfie’ni, Instagram'da filtreleyip, WhatsApp'ta en yakın arkadaşına göndermeden güne başlamak imkansız gibi hissediyor. 

Peki, nasıl oldu da bu dijital platformlar sadece haberleşmekten öte, hayatın her alanına, hatta beynimizin en derin köşelerine kadar girmeyi başardı?

Hatta benim gibi "Sosyal Medya Yöneticiliği "ne merak sardıysanız, ders konuları cazip gelip, bunu bir blog yazısına döndüreyim ki halkımız da bilgilensin diye yazmaya mı koyuldunuz. 

WWW hep görürüz nedir acaba derseniz, Word Wide Web kısaltılmışı,  Anlamı "Dünyayı saran ağ"

Dr. Tim Berners Lee tarafından 1989-1991 yılları arasında geliştirilmiş.

2000’lerin başında, internet sadece sabır gerektiren "yavaş dial-up bağlantısı" ve "geometrik şekillerle dolu" basit web sitelerinden ibaretmiş. Ben o dönemde bilgisayarda bir çizgiyi nasıl mı çizerdim? Ctr.123 yaz, bir çizgi, devam ettirmek istersen, aynı komutu yaz babam yaz. Ne günlerdi. Daktilodan bilgisayara geçmenin hazzını yaşamıştım.  

O zamanlar interneti açtığında, web sayfaları tıklanabilir hiçbir şey sunmaz, sadece düz metinlerden oluşurdu. Ama sonra ne oldu? Web 2.0'ın gelişmesiyle birlikte dünya dijital anlamda başka bir boyuta geçti. 

2004 yılında, Facebook'un kurucusu Mark Zuckerberg, "Hadi gelin, birbirinize bakın, yazışalım, fotoğraf paylaşalım ve bir şekilde ‘like/beğen’ butonunu hayatımıza sokalım" dedi.  Ve Facebook şimdilerde dünyada en çok kullanılan Sosyal Medya Platformu oldu. Ben de Facebookçu olarak severim kendisini. 

Tabii bu, sadece birkaç yıl sonra, kişisel verilerle oynanılan, algoritmalarla yönlendirilen ve influencer’lar tarafından şekillendirilen bir dönemin habercisiydi.

Web 2.0, işte tam da buradaki devrimi temsil ediyor. İnsanların içerik üretmesine, başkalarıyla etkileşimde bulunmasına ve hatta içerik üzerinden para kazanmalarına olanak tanıyan bir platform dönemi başladı. 

Artık yalnızca sabırla, bir siteyi ziyaret edip okuduğumuz zamanlar geride kaldı. Bizler de "içerik üreticisi" olmaya başladık. Hatta öyle ki, bir gönderi paylaştığında veya bir video çektiğinde, anında bir influencer olma şansın her zaman kapında. 

Hatta aniden fenomenleşerek, "Evde otururken kimseye bir şey anlatmıyordum, sosyal medya ile kendimi ifade edebildim veeee bir baktım 50 bin takipçim olmuş! Beni tıklar ve beğen yapar mısın?" diyebilirsin. 

Instgram ile de hayatımıza özgün ve parlak bir ironi girdi. Hepimizin hayatında en az bir influencer'ı oluştu.  Hatta belki o kişi sensin! Kim bilir? Evet, sosyal medya sayesinde, sıradan bir insan, bir anda tüm dünyaya hitap edebilecek kadar popüler oluverdi. 

2008’de Instgram kurulmadan önce kimse "influencer" kavramını kafasında canlandıramazdı. Ama şimdi, #ad etiketinin olduğu bir post ile birçoğumuz günlük yaşantımıza daha çok para kazandıran bir kitle etkisi yaratabiliyoruz.

Influencer'lık tam olarak ne mi? Bir nevi modern dünyada fikir liderliği. Bir influencer, sadece popüler değil, aynı zamanda "bu konuda otorite" sayılan kişidir. Mesela, Instagram’da yemek tarifleriyle başlayan bir fenomen, bir anda her tür markanın yüzü olabiliyor. Hatta, neredeyse yeni nesil reklamcılık anlayışında televizyon reklamlarının yerini almakla kalmayıp, "Ne kadar organik ve samimi!" gibi başlıklarla milyonlarca takipçiyi etkileyebiliyor.

Tabii burada dikkat edilmesi gereken bir diğer mesele de, her influencer'ın doğal görünmeye çalışırken aslında hayatını profesyonelce düzenlemesidir. 

Anlayacağınız, bir influencer olmak; fotoğraf çekerken gülümsemenin ötesinde, algoritmalarla dost olmayı, doğru saatlerde doğru hashtag’leri kullanmayı ve tabii ki çok ama çok çalışmayı gerektiriyor. 

Yani kolay bir şey değil, etkileşim yapabilmek. Resimleri çekmek, küçültmek, platforma koymak. Bunlar hep iş. Siz elinize telefonu alınca pıt diye karşınıza çıkan şeylere kolay sanıyorsunuz ama emek bunlar emek... 

Bir diğer popüler platform olan Pinterest, bunu ders olarak işlediğimde Pin'in iğne olduğu, terest ekininde interest yani ilgi sözcüğünden türediğini öğrendiğimde çok ilginç geldi. Meğer ben bunu hiç düşünmemişim. 

Aslında bu platform  sosyal medyadan çok bir görsel keşif motoru olarak tanımlanabilir. 

Düş ve ilhamlarla dolu bir dünya. Pinterest, "Benim mutfağımda ne yapabilirim?" ya da "Yaz tatili için ideal kombin nedir?" gibi sorulara görsel çözüm bulmak isteyen herkes için bir cennet.

 Ayrıca, başkalarının paylaştığı panolar üzerinden hayatına yeni ilhamlar katmak da mümkün. Kısacası, Pinterest'te her şeyin çok estetik ve organize olduğu bir dünya var. Özetle, bir insanın hayal dünyasını 10 pin ile keşfetmeye ne dersin?

Ve tabii ki, Twitter yeni adıyla X. Bu platform bir sosyal medya mitolojik figürü gibidir. Kısa mesajların ve anlık paylaşımların kralıdır. 

Genellikle ağır abilerin girdiği platform, siyasi tartışma, haber ve bilgi buradan dünyaya yayılıyor.

Twitter demek daha işime geliyor, X'e bir türlü alışamadım. O bakımdan eski adını kullanacağım. 

Twitter'daki 140 karakterle başlayıp, şimdilerde karakter sayısını 280 olarak yükseltse de (bunu konuyu okuyunca unutmadım bak) ve 280 karakterle hayatını açıklamak zorunda bıraksa da, işin güzel yanı, burada fikrini söylemek için uzun paragraf yazma derdine girmiyorsun. Bir tweet atmak, fikir ve duyguları "hashtag" ile dile getirmek, bazen dünyada büyük değişimlere yol açabiliyor. Çünkü ne yazık ki, Twitter’daki birkaç cümle, politika ve gündemleri şekillendirebilir.

#MeToo yani ben de hareketinin veya #BlackLivesMatter'ın (Siyahların Hayatı Önemlidir)  viral olmasının temelleri de Twitter’da atıldı. 

Bir de 280 karaktere yazdıklarınızdan dolayı  Trend Topic olursanız yani TT değmeyin keyfinize. 

Kısacası, Twitter, kelimelerle devrim yapma yeridir.

Evet, tüm bu renkli dünyada, "Evet ben de işte bir influencer'ım" veya twitte döktürürüm demek kolay. Ancak sosyal medyanın altında başka bir oyun oynanıyor. O da Algoritmalar. Sosyal medya platformları, içerik üreticilerini ve takipçilerini birbirine bağlamak için karmaşık algoritmaları kullanır. Yani senin ne zaman bir fotoğraf yüklediğine, hangi başlıkları kullandığına, ne kadar etkileşim aldığından tamamen veri analizi ve yapay zeka sayesinde en popüler içerikler şekillendiriliyor.

Her paylaşımla like almak (beğenmek) ve yorum beklemek bir süre sonra bir alışkanlık haline geliyor. Peki ya beğenilmediğinde? İşte o zaman algoritmaların seni biraz daha geriye itmesiyle karşılaşıyoruz. Bu döngü de sosyal medya bağımlılığına kadar uzanıyor. Kendini her an bir telefon ekranında, takipçi sayısını izlerken bulabilirsin.

Ve tabii, sosyal medyanın ötesinde bir teknoloji harikası daha var. Son günlerin modası Yapay Zeka. Burada, ChatGPT gibi güçlü yapay zeka araçları, dijital dünyanın sınırlarını zorlayarak, bize her konuda yardımcı olabiliyor. İster bir metin yazmak iste, ister sosyal medya postları için içerik önerisi arayalım, yapay zeka sayesinde her şey çok daha kolay. Mesela ben, chatgpt ile tahlil sonuçlarımı doktora sormadığımdan bile çok didiklerken, grok gibi yapay zeka programlarla ailemi ve arkadaşlarımın havalarda uçurup danslar  yaptırıp, güldürebiliyorum. 

Bundan birkaç yıl önce, bir konuda araştırma yaparken saatlerce kitap karıştırmamız gerekirdi. Şimdi ise, ChatGPT gibi araçlarla saniyeler içinde bilgiye ulaşabiliyoruz. Artık bir şeyleri öğrenmek, yazmak ya da yaratmak için hem zamandan hem de çabadan tasarruf ediyoruz. Sosyal medyada içerik üreticileri, yapay zekayı daha verimli kullanarak daha yaratıcı, özgün ve ilgi çekici paylaşımlar yapabiliyorlar. Bu da, dijital dünyada fark yaratmak için büyük bir fırsat yaratıyor bize. 

Ama benim can noktam WhatsApp. Çıkaranlar nur içinde yatsınlar. Onsuz bir hiçiz.

Artık bir şifreyi unutmamak için, “WhatsApp’a kaydedip”  sorunu çözebiliyorum. "Sevgili Kendim" diye bir yer açtım. Herşeyimi oraya kaydediyorum. Kaybolmasına istemediğim evrakları yıldızlayıp orada arşivliyorum. 

Uzaktan çalıştığım için sanki yan odada çalışır gibi, anında istenilen evrakları WhatsApp ile gönderiyor, soruları cevaplıyorum. 

Bazen düşünüyorum, eğer WhatsApp olmasaydı, bu kadar verimli, bu kadar organize olamazdım. Muhtemelen kaybolur, “Aaa, bu mesajı daha önce atmıştım!” diye sürekli geçmişi kurcalayarak bir hayat sürerdim. Ama WhatsApp, bir “digital asistan” gibi, her an yanımda.   

Artık her şeyimi ona emanet ediyorum: Bilgilerim, hatırlatmalarım, hatta bazen moral kaynağım bile WhatsApp. Sadece güvenlik konusunda biraz tedirginim; acaba WhatsApp’ta kaybolan tüm bilgilerim bir gün "bulut"ta mı uçup gider? Neyse, ne kadar uçtan uça şifrelidir dese de, son çıkan olaylarla güvenilir mi düşünmeden edemesem de, ben yine de WhatsApp’a güveniyorum. Yani kısaca WhatsApp candır. 

Çünkü o, sadece bir uygulama değil, bir yaşam tarzı! Yaşlıların kendinden haber verme şekli, yaşadığımızı gruplara bildirme mekanizması, bir çeşit sosyalleşme ağı.

Haa bir de iş dünyasının kullandığı Linkedln var ki. Orası tam bir karizma. Sadece bilgilerin ve bilgili kişilerin uçuştuğu havalı bir platform. Onu iş dünyası seviyor. 

Aaa  en önemli Youtube, Nerdeyse unutuyordum. Youtube herşeyin alt yapısı bence, kendi kanalınız, istediğinizi izleyebilme ile dünyaya açılan pencere. TV kanalı sahibi gibi, "Kanalıma Hoşgeldiniz" şeklinde paylaşımlar yapıp, dünyanın bir köşesinde kendinizden herkesi haberdar edebiliyorsunuz. 

Sonuç olarak, sosyal medya hepimizin hayatına, tam olarak "bu kadar" dokundu. Bazen iş dünyasında fark yaratmak için, bazen sadece arkadaşlarımızla hasret gidermek için, bazen de yeni bir trendi takip etmek için kullandığımız bu platformlar, artık yaşamımızın en vazgeçilmez unsurlarından biri haline geldi. 

Belki de yıllar sonra, çocuklarımıza anlatacağımız ilginç bir hikaye olacak: "Bizim zamanımızda Instagram filtreleri bu kadar iyi değildi!"

"Ah ahh siz bilmezsiniz, ben sosyal medya da ne kadar aktiftim, şimdi ki gibi bir düğmeyle yanımıza insanlar gelmiyordu. Uğraşarak takipçi buluyorduk"

Der miyiz deriz.

Sosyal Medya ile biz hep güzeliz. 

HERŞEYİN SONUNU BİLMEYİ İSTEMEK

Benim kendime göre neden yaptığımı bilmediğim, başkalarına göre de hayretle karşılanan bir durumum var. 

Ben kitap okurken bir yerinde merak edip, önce sonunu okurum sonra kitaba devam ederim. 

Ben dizi izlerken Netflix'de filan illa konusunu iyice bilmeliyim ya da muhakkak bir yerde sonu nasıl bitti diye son bölümü izleyip diziye devam ederim. 

Ben test çözerken, 20 soruysa bazen 20.nci sorudan başlarım. 

Ben bir bebek için "acaba 30 yaşında nasıl olacak" diye düşünürüm. 

Dedim bu nedir? Sonu merak etme duygusu. 

Benjamın Butto'nun Tuhaf  Hikayesi filmi gibi, Önce yaşlı olarak başlasak, yaşamı bebek olarak mı bitirsek. Bence zevkli olmaz sanki. Yaşam da sondan başlasa zevk alınır mı bilemem ama Chatgpt'ye sordum. 

Chatgpt'ciğim nedir durumu ahval. Ben iyi miyim, klinik vaka mıyım diye? 

Tüm yazılanlardan en önemli bana göre can alıcı cümle şu! Sen sonuç odaklısın, BBY teşhisi kondu. (Bir B.... Yok)  

 “Her şeyin sonunu bilmeyi istemek”, genelde belirsizliğe tahammül edememe ile ilişkilendirilir. Bunun arkasında birkaç farklı duygu ve ihtiyaç olabilir:

• Kontrol ihtiyacı: İnsan, sonu bildiğinde kendini daha güvende hisseder. Bilinmeyen, tehdit gibi algılanabilir.

• Kaygı ve endişe: “Ya kötü bir şey olursa?” düşüncesi, sonucu önceden bilme arzusunu doğurur.

• Hayal kırıklığından korunma isteği: Sonu bilmek, duygusal olarak hazırlıklı olmayı sağlar.

• Anlam arayışı: İnsan yaşadıklarının nereye varacağını bilmek ister; bu, hayatı daha “mantıklı” hissettirir.

• Mükemmeliyetçilik: Her şeyin net ve kesin olmasını isteme hali.

Felsefi açıdan bakıldığında ise bu istek, insanın faniliğiyle yüzleşmesi ve zaman karşısındaki çaresizliği ile ilgilidir. Sonu bilmek, belki de geçicilik duygusunu bastırma çabasıdır.

Ama paradoks şudur:

Her şeyin sonunu bilmek, çoğu zaman anı yaşamayı zorlaştırır. Belirsizlik rahatsız edici olsa da, umut, merak ve anlamın önemli bir kısmı oradan doğar.

Ama sınavlarda sondan da, baştan da başlasan sonuç değişmiyor. Çalışmazsan olmaz. 

Bugün ki yazı konum durum incelemesi idi. Merak ettim. 

Dedi ki yapay zeka.

Ben biraz daha kişiselleştireyim mi?

Dedim hadi neden ben böyleyim, kıvırtmadan düpdük söyle Yapay zekacığım: 

Dedi ki, şöyle bir düşünerek belki de; 

Her şeyin sonunu bilmeyi istemek, kişisel düzeyde çoğu zaman şunu söyler:

“Hazırlıksız yakalanmak istemiyorum.”

Bu genelde geçmişte yaşanan bir şeyle bağlantılıdır:

• Beklenmedik bir ayrılık

• Yarı yolda kalmış bir ilişki

• Umut bağlanan ama hayal kırıklığıyla biten bir durum

• Kontrol edemediğin bir kayıp

Zihin şunu öğrenir:

“Bilmezsem acır.”

Ve bu yüzden geleceği önceden görmeye çalışır.

Ama bunun bir bedeli olur:

• Anı tam yaşayamazsın.

• Güzel şeylere bile temkinli yaklaşırsın.

• “Nasıl bitecek?” sorusu, “Şu an nasılım?” sorusunun önüne geçer.

Aslında sonu bilmek istemek, çoğu zaman sondan değil, acıdan korkmaktır.

Bir de şu tarafı var:

Bu istek bazen güçlü görünür ama altında yorgunluk vardır. Sürekli tetikte olmak, sürekli olasılıkları hesaplamak insanı içten içe tüketir.

Şunu nazikçe söyleyebilirim:

Bu, “fazla düşünen” değil, fazla hisseden insanların halidir.

Diye güzelce sıralayınca, ben de dedim ki ona... 

Vay anasını, oyuna mı geldim.

Efendim işitmedim, bana bir şey mi dedin. 

diyerek diyelim cümle günahlarımıza "estağfurullah"

Benim yorumum. 

Eğleniyorum be chatgpt. Başı sonu farketmez. Maksat muhabbet olsun. 

(bu yazı bir iş arasında, beş dakika da kaleme alınmıştır. Fazla anlam yüklemeden)